Truenat® EBV

کیت Truenat EBV مولبایو | تشخیص کمی ویروس اپشتین‌بار با Real-Time PCR

معرفی کیت Truenat EBV

کیت Truenat® EBV محصول شرکت Molbio Diagnostics یک آزمون مولکولی کمی مبتنی بر فناوری Chip-Based Real-Time PCR است که برای شناسایی DNA ویروس اپشتین‌بار (Epstein–Barr Virus) در نمونه‌های خون، سرم، پلاسما و مایع مغزی‌نخاعی انسان طراحی شده است.

این آزمون با استفاده از شیمی TaqMan و هدف‌گیری ژن LMP2 ویروس، به تشخیص آزمایشگاهی عفونت EBV کمک می‌کند.

کیت Truenat EBV با دستگاه استخراج خودکار Trueprep AUTO v2 و دستگاه‌های تشخیص مولکولی خانواده Truelab کار می‌کند.

زمان کل آزمون طبق مشخصات سازنده حدود ۶۰ دقیقه است و تنها ۶ میکرولیتر از محلول استخراج‌شده برای انجام واکنش موردنیاز است.

ویروس اپشتین‌بار (EBV) چیست؟

ویروس اپشتین‌بار که با نام Human Herpesvirus 4 یا HHV-4 نیز شناخته می‌شود، یکی از اعضای خانواده Herpesviridae است.

این ویروس بسیار شایع است و بسیاری از افراد در طول زندگی با آن مواجه می‌شوند.

EBV عمدتاً از طریق بزاق منتقل می‌شود و می‌تواند پس از عفونت اولیه به‌صورت نهفته در بدن باقی بماند.

در برخی افراد، عفونت اولیه بدون علامت است؛ اما در نوجوانان و بزرگسالان جوان ممکن است باعث مونونوکلئوز عفونی شود.

ویروس اپشتین‌بار همچنین با برخی اختلالات لنفوپرولیفراتیو و بدخیمی‌ها ارتباط دارد.

بیماری‌ها و شرایط مرتبط با EBV

مونونوکلئوز عفونی

مونونوکلئوز عفونی از شناخته‌شده‌ترین بیماری‌های مرتبط با EBV است.

علائم احتمالی آن عبارت‌اند از:

تب

گلودرد

تورم غدد لنفاوی

خستگی شدید

بزرگ‌شدن طحال در برخی بیماران

افزایش آنزیم‌های کبدی در بعضی موارد

عفونت در افراد دارای نقص ایمنی

در بیماران دارای نقص ایمنی، به‌ویژه برخی دریافت‌کنندگان پیوند، تکثیر یا فعال‌شدن مجدد EBV ممکن است اهمیت بالینی بیشتری داشته باشد.

اختلالات لنفوپرولیفراتیو پس از پیوند

ویروس EBV با بخشی از موارد اختلال لنفوپرولیفراتیو پس از پیوند یا PTLD ارتباط دارد.

اندازه‌گیری DNA ویروس ممکن است در برنامه‌های پایش بیماران منتخب اهمیت داشته باشد.

بدخیمی‌های مرتبط با EBV

ارتباط EBV با برخی بدخیمی‌ها از جمله لنفوم بورکیت، بخشی از موارد لنفوم هوچکین و کارسینوم نازوفارنکس شناخته شده است.

بااین‌حال، شناسایی DNA ویروس در خون به‌تنهایی به معنای تشخیص سرطان نیست.

اهمیت تشخیص مولکولی EBV

آزمایش‌های مولکولی با شناسایی مستقیم DNA ویروس، اطلاعاتی متفاوت از آزمایش‌های سرولوژیک ارائه می‌کنند.

در شرایط بالینی خاص، به‌ویژه در بیماران دارای نقص ایمنی، بررسی DNA ویروس می‌تواند به ارزیابی فعالیت عفونت کمک کند.

در برخی بیماران پیوندی، پایش تغییرات بار ویروسی EBV ممکن است بخشی از برنامه مراقبتی باشد.

انتخاب نمونه، زمان انجام آزمایش و تفسیر مقدار DNA باید مطابق شرایط بالینی و دستورالعمل‌های معتبر انجام شود.

روش عملکرد کیت Truenat EBV

کیت Truenat EBV از فناوری Real-Time PCR مبتنی بر تراشه استفاده می‌کند.

مرحله اول: جمع‌آوری نمونه

نمونه خون، سرم، پلاسما یا CSF مطابق دستورالعمل رسمی محصول جمع‌آوری می‌شود.

مرحله دوم: استخراج DNA

اسید نوکلئیک نمونه با استفاده از دستگاه Trueprep AUTO v2 و کارتریج استخراج سازگار آماده می‌شود.

مرحله سوم: آماده‌سازی واکنش

۶ میکرولیتر محلول استخراج‌شده به میکروتیوب حاوی معرف‌های لیوفیلیزه اضافه می‌شود.

مرحله چهارم: اجرای Real-Time PCR

محلول واکنش به تراشه اختصاصی Truenat EBV منتقل می‌شود و واکنش در دستگاه Truelab انجام می‌گیرد.

مرحله پنجم: تحلیل نتیجه

دستگاه با بررسی سیگنال فلورسانس و کنترل داخلی، نتیجه آزمون را بر اساس الگوریتم محصول گزارش می‌کند.

ژن هدف LMP2

هدف مولکولی کیت Truenat EBV، ژن LMP2 در ژنوم ویروس اپشتین‌بار است.

LMP2 مخفف Latent Membrane Protein 2 است.

پروتئین‌های مرتبط با این ژن در زیست‌شناسی عفونت نهفته EBV و تنظیم برخی مسیرهای پیام‌رسانی سلولی نقش دارند.

در این آزمون، توالی DNA ژن LMP2 به‌عنوان هدف شناسایی مولکولی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

شناسایی این ژن به‌تنهایی نشان‌دهنده بیان پروتئین LMP2 یا اثبات فعال‌بودن چرخه تکثیر ویروس نیست.

مشخصات فنی کیت Truenat EBV

نام محصول: Truenat® EBV

شرکت سازنده: Molbio Diagnostics

عامل هدف: Epstein–Barr Virus

نوع ویروس: ویروس DNAدار از خانواده Herpesviridae

نوع ماده ژنتیکی هدف: DNA

روش آزمایش: Chip-Based Real-Time PCR

شیمی واکنش: TaqMan

نوع آزمون: Quantitative Detection

ژن هدف: LMP2

روش استخراج: Microfluidics Cartridge-Based Automated Extraction

دستگاه استخراج: Trueprep AUTO v2

زمان کل آزمون: ۶۰ دقیقه

حجم محلول استخراج‌شده: ۶ میکرولیتر

نمونه‌های بالینی: خون، سرم، پلاسما و CSF

کنترل داخلی: Internal Process Control – Extraction Control

حد تشخیص: 209 copies/mL

حساسیت اعلام‌شده سازنده: 100%

ویژگی اعلام‌شده سازنده: 100%

شرایط نگهداری: ۲ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد

پایداری معرف‌ها: تا دو سال طبق شرایط سازنده

نمونه‌های قابل استفاده

خون

نمونه خون انسان مطابق دستورالعمل محصول.

سرم

بخش مایع خون پس از انعقاد و جداسازی سلول‌ها.

پلاسما

بخش مایع خون جمع‌آوری‌شده با ماده ضدانعقاد مناسب.

مایع مغزی‌نخاعی (CSF)

نمونه مایع مغزی‌نخاعی در شرایط بالینی دارای اندیکاسیون.

مقادیر DNA ویروس در خون کامل، سرم و پلاسما لزوماً قابل مقایسه مستقیم نیستند. برای پایش سریالی، استفاده از نوع نمونه و روش آزمایش ثابت اهمیت دارد.

حد تشخیص کیت Truenat EBV

حد تشخیص یا Limit of Detection پایین‌ترین غلظت هدف مولکولی است که آزمون می‌تواند در شرایط اعتبارسنجی مشخص شناسایی کند.

حد تشخیص اعلام‌شده توسط Molbio Diagnostics:

209 copies/mL

این مقدار شاخص عملکرد تحلیلی کیت است و نباید با حد کمی‌سازی (LoQ) یا پایین‌ترین مقدار قابل گزارش کمی یکسان در نظر گرفته شود.

برای استفاده در پایش بار ویروسی، دامنه اندازه‌گیری کمی و قواعد گزارش نتایج باید از آخرین IFU بررسی شوند.

حساسیت و ویژگی آزمون

شرکت Molbio Diagnostics حساسیت و ویژگی ۱۰۰ درصد را برای این محصول گزارش کرده است.

این اعداد مربوط به ارزیابی اعلام‌شده توسط سازنده هستند و تضمین‌کننده عملکرد صددرصدی در تمام نمونه‌ها و شرایط بالینی نیستند.

همچنین عملکرد تحلیلی در شناسایی DNA ویروس را نباید با حساسیت تشخیص مونونوکلئوز، PTLD یا بدخیمی‌های مرتبط با EBV یکسان دانست.

ده ویژگی اصلی کیت Truenat EBV

۱. تشخیص کمی DNA ویروس

آزمون برای شناسایی کمی EBV طراحی شده است.

۲. فناوری Real-Time PCR

استفاده از PCR مبتنی بر تراشه و شیمی TaqMan.

۳. هدف‌گیری ژن LMP2

شناسایی ناحیه‌ای اختصاصی از ژنوم EBV.

۴. زمان پاسخ‌دهی حدود ۶۰ دقیقه

فرایند آزمایش طبق مشخصات سازنده حدود یک ساعت زمان می‌برد.

۵. نیاز به ۶ میکرولیتر محلول استخراج‌شده

حجم کم محلول موردنیاز برای واکنش.

۶. پشتیبانی از چند نوع نمونه

قابلیت بررسی خون، سرم، پلاسما و CSF.

۷. معرف‌های لیوفیلیزه

معرف‌های PCR به‌صورت خشک‌شده انجمادی عرضه می‌شوند.

۸. کنترل داخلی فرایند

وجود کنترل داخلی برای بررسی عملکرد آزمایش.

۹. تراشه یک‌بارمصرف

استفاده از تراشه اختصاصی برای هر آزمون.

۱۰. نگهداری در دمای ۲ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد

پایداری معرف‌ها تا دو سال طبق شرایط سازنده.

محتویات کیت Truenat EBV

طبق اطلاعات رسمی سازنده، هر بسته تکی مهروموم‌شده شامل موارد زیر است:

تراشه اختصاصی

Truenat EBV Micro-PCR Chip

میکروتیوب معرف

Microtube with Freeze-Dried PCR Reagents

نوک سمپلر

DNase/RNase-Free Pipette Tip

محتویات بسته باید پیش از استفاده با برچسب و آخرین دستورالعمل رسمی محصول تطبیق داده شوند.

مواد مصرفی مکمل

برای اجرای آزمون، اقلام زیر معرفی شده‌اند:

Trueprep AUTO Universal Sample Pre-treatment Pack

Trueprep AUTO v2 Universal Cartridge-Based Sample Prep Kit

دستگاه‌های سازگار

Trueprep AUTO v2

دستگاه استخراج خودکار اسید نوکلئیک مبتنی بر کارتریج.

Truelab Uno Dx

دستگاه تشخیص مولکولی مبتنی بر تراشه.

Truelab Duo

سیستم Real-Time PCR سازگار با کیت‌های Truenat.

Truelab Quattro

سیستم چندجایگاهی خانواده Truelab.

بسته‌بندی و شماره کاتالوگ

کیت Truenat EBV در ظرفیت‌های زیر معرفی شده است:

بسته ۵ تستی: 601600005

بسته ۲۰ تستی: 601600020

بسته ۲۵ تستی: 601600025

بسته ۵۰ تستی: 601600050

ظرفیت و کد محصول باید پیش از ثبت سفارش با پیش‌فاکتور سازنده مطابقت داده شوند.

کاربردهای بالینی کیت Truenat EBV

کمک به تشخیص عفونت EBV

شناسایی DNA ویروس می‌تواند در شرایط بالینی مناسب به تشخیص کمک کند.

ارزیابی بیماران دارای نقص ایمنی

بررسی EBV DNA ممکن است در بیماران منتخب دارای نقص ایمنی اهمیت داشته باشد.

پایش بیماران پیوندی

در برخی دریافت‌کنندگان پیوند، اندازه‌گیری سریالی DNA ویروس می‌تواند بخشی از برنامه پایش خطر عوارض مرتبط با EBV باشد.

بررسی عفونت دستگاه عصبی مرکزی

در شرایط بالینی منتخب، آزمایش EBV DNA در CSF ممکن است اطلاعات تشخیصی تکمیلی ارائه کند.

نتیجه مثبت CSF به‌تنهایی اثبات‌کننده بیماری عصبی ناشی از EBV نیست و باید همراه با یافته‌های بالینی و سایر آزمایش‌ها تفسیر شود.

تفاوت PCR با آزمایش آنتی‌بادی EBV

آزمایش PCR ماده ژنتیکی ویروس را شناسایی می‌کند.

در مقابل، آزمایش‌های سرولوژیک EBV، از جمله VCA IgM، VCA IgG و EBNA IgG، پاسخ ایمنی بدن را بررسی می‌کنند.

در بررسی مونونوکلئوز عفونی در افراد دارای سیستم ایمنی طبیعی، آزمایش‌های سرولوژیک معمولاً نقش مهم‌تری در تعیین وضعیت عفونت اولیه یا گذشته دارند.

PCR ممکن است در شرایط خاص، به‌ویژه در افراد دارای نقص ایمنی، کاربرد بیشتری داشته باشد.

تفاوت تشخیص کمی با تشخیص کیفی

آزمون کیفی وجود یا نبود هدف مولکولی را گزارش می‌کند.

آزمون کمی علاوه بر شناسایی هدف، برای برآورد مقدار DNA ویروس طراحی شده است.

بااین‌حال، استفاده از نتایج کمی برای پایش بیمار نیازمند توجه به واحد گزارش، محدوده کمی‌سازی، نوع نمونه و روش اعتبارسنجی است.

تغییرات بار ویروسی باید در بستر بالینی و ترجیحاً با روش آزمایش ثابت تفسیر شوند.

نکات مهم در تفسیر نتایج

نتیجه مثبت نشان‌دهنده شناسایی DNA ویروس اپشتین‌بار در نمونه بررسی‌شده است.

وجود DNA ویروس لزوماً به معنای بیماری فعال یا نیاز به درمان نیست.

EBV می‌تواند پس از عفونت اولیه به‌صورت نهفته در بدن باقی بماند.

نتیجه منفی نیز تمام شرایط بالینی مرتبط با EBV را رد نمی‌کند.

در پایش بیماران پیوندی، روند تغییرات بار ویروسی معمولاً از تفسیر یک نتیجه منفرد اهمیت بیشتری دارد.

تشخیص بدخیمی‌های مرتبط با EBV یا PTLD به بررسی‌های اختصاصی، از جمله ارزیابی بافت‌شناسی در موارد لازم، نیاز دارد.

جمع‌بندی

کیت Truenat EBV شرکت Molbio Diagnostics یک آزمون مولکولی کمی برای شناسایی DNA ویروس اپشتین‌بار در نمونه‌های خون، سرم، پلاسما و مایع مغزی‌نخاعی است.

این کیت با استفاده از فناوری Chip-Based Real-Time PCR و شیمی TaqMan، ژن LMP2 ویروس را هدف قرار می‌دهد.

زمان کل آزمون حدود ۶۰ دقیقه، حجم محلول استخراج‌شده موردنیاز ۶ میکرولیتر و حد تشخیص اعلام‌شده 209 copies/mL است.

سازگاری با دستگاه استخراج Trueprep AUTO v2 و دستگاه‌های Truelab Uno Dx، Duo و Quattro، معرف‌های لیوفیلیزه و امکان نگهداری در دمای ۲ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد از ویژگی‌های اصلی این محصول هستند.

Truenat EBV می‌تواند در چارچوب کاربرد تأییدشده و با تفسیر بالینی مناسب، به تشخیص و ارزیابی مولکولی عفونت EBV کمک کند.